
Spánn loksins kynnir skilagjald fyrir drykkjarílát. Frá nóvember 2026 mun hver flaska af vatni, gosdrykk, safa, bjór eða öðrum pökkuðum drykkjum, allt að þremur lítrum, bera að minnsta kosti 10 senta skilagjald ofan á kaupverðið. Skilið tómu ílátinu í búðina eða í söfnunarvél og þið fáið peningana ykkar til baka.

Ástæðan fyrir því að Spánn hefur verið þrýst inn í þetta er sú að landið náði ekki evrópskum markmiðum um söfnun umbúða árið 2023. Samkvæmt spænskum lögum hófst tveggja ára niðurtalning til að koma skilagjaldskerfi í gang og í nóvember rennur sá tími út.
Eins og er eru aðeins um 40% allra drykkjaríláta á Spáni endurunnin, sem þýðir að meira en helmingur, plastflöskur, dósa og ferna enda á urðunarstöðum, brennsluofnum eða sem rusl í umhverfinu.
ESB vill að þessi tala nái að minnsta kosti 90% og lönd eins og Þýskaland, Noregur og Holland eru þegar búin að ná þessum tölum þökk sé nákvæmlega svona skilakerfi.
10 senta innborgunin birtist á kvittuninni þinni þegar þú kaupir drykk og þú færð hana til baka að fullu þegar þú skilar tómu drykkjaríláti. Drykkir verða því 10 sentum dýrari. En sé þeim skilað inn þá fæst þessi kostnaður endurgreiddur. Þar sem framfærslukostnaðurinn er enn að þrýsta á fjárhag heimila geta þessir aurar safnast hratt upp, sérstaklega fyrir fjölskyldur. Þetta er líka frábær leið til að fá börn til að taka þátt í endurvinnslu sem leið til að vinna sér inn smá vasapeninga og læra jafnframt hvers vegna það skiptir máli.
Kerfið nær til plastflaskna, áldósa og ferna allt að þriggja lítra. Gler sem hægt er að skila og ílát sem ekki eru fyrir drykki eins og jógúrtdósir eða sósuflöskur eru undanskilin, að minnsta kosti í bili.
Það eru þó nokkrar raunverulegar spurningar um hvort allt verði tilbúið í tæka tíð. Hver nákvæmlega mun stjórna kerfinu á landsvísu hefur enn ekki verið staðfest og hundruð þúsunda smásala um alla Spán bíða enn eftir tæknilegum og reglugerðarlegum leiðbeiningum sem þeir þurfa til að koma sér upp kerfi til að sinna þessu.
Þeir sem starfa í greininni hafa viðurkennt að fresturinn til nóvembers sé þröngur, en lög eru lög og breytingin því óhjákvæmileg.
